Biyokimya Uzmanı Dr. Ayşegül Çoruhlu, SÖZCÜ TV’de İpek Özbey’in sorularını yanıtladı. Çoruhlu, uzun yaşam araştırmalarında öne çıkan otofaji mekanizmasını anlattı.
Otofaji, hücrelerin kendi içindeki hasarlı proteinleri ve atıkları temizlediği bir süreçtir. Bu mekanizma, açlık durumunda devreye girer ve hücre kalitesini korur. 2016’da Japon bilim insanı Yoshinori Ohsumi’ye Nobel Ödülü kazandıran keşif, açlık ile hücre temizliği arasındaki bağı ortaya koydu.
Dr. Çoruhlu’ya göre otofaji için en etkili zaman gece saatleridir. Akşam yemeğinin erken saatte kesilmesi, gece boyunca süren açlık ile birleşince hücre temizliği artar. Sabah ve öğlen açlıklarının ise aynı etkiyi yaratmadığı belirtiliyor.
Akşam açlığının etkisi
Uzman, akşam 17.00’den sonra yemek yemeyi bırakmanın hücre tamiratını desteklediğini söyledi. Bu dönemde vücut sindirim yerine büyüme hormonu ve melatonin salgılayarak onarım sürecini başlatır. Yemek saatinin her saat erkene alınmasıyla otofaji düzeyinin yükseldiği ifade edildi.
Gece boyunca aç kalınması ve kaliteli uyku, otofaji için gerekli iki temel koşul olarak gösteriliyor. Sabah erken veya geç kahvaltı yapmanın ise süreci etkilemediği vurgulandı.
Birikim ve hastalık bağlantısı
Temizlenemeyen protein artıkları, Alzheimer ve Parkinson gibi hastalıklarda görülen birikimlere yol açabiliyor. Dr. Çoruhlu, cilt yaşlanması ve enerji düşüklüğünün de hücre içi atıklarla ilişkili olduğunu belirtti. Okinawa gibi uzun yaşam bölgelerinde bu temizlik mekanizmasının daha aktif olduğu gözleniyor.
Uzman, kalori kısıtlamasının ömrü uzattığını ve otofajiyi tetiklediğini hatırlattı. Egzersiz ve kaliteli uykunun da süreci desteklediği ifade edildi.