1992-95 Bosna Savaşı sırasında işlediği soykırım suçundan ömür boyu hapis cezasına çarptırılan eski Sırp general Ratko Mladić, 84 yaşında Lahey’deki Birleşmiş Milletler gözaltı merkezinde vefat etti.
2021’de Lahey’deki Birleşmiş Milletler mahkemesi, Mladić’in 2017’de verilen müebbet hapis cezasına yaptığı temyiz başvurusunu reddetmişti. 2011’de yakalanana kadar on yıl kaçak yaşayan Mladić, eski Yugoslavya Cumhurbaşkanı Slobodan Milošević ve eski Bosnalı Sırp lider Radovan Karadžić ile birlikte soykırımcı üçlünün askeri yüzü olarak anılıyordu.
Srebrenitsa katliamı ve sorumluluğu
Mladić, Müslümanları bölgeden sürmek amacıyla yürütülen kampanyanın parçası olarak, BM koruması altındaki Srebrenica’da 10 binden fazla erkek ve çocuğun katledilmesini bizzat denetlediği gerekçesiyle soykırım suçundan mahkûm edildi. Eski Bosnalı Sırp ordu komutanı, aynı dönemde 10 binin üzerinde kişinin hayatını kaybettiği üç yıllık Saraybosna kuşatmasından da sorumlu tutuldu.
Yaptığı katliamları “Türklerden intikam almak için” gerçekleştirdiğini söyleyen Mladić, 1990’ların en korkunç insanlık suçlarına imza attı. Srebrenitsa kentinin ele geçirilmesinin ardından 12 ila 77 yaşları arasındaki binlerce erkek ve çocuk toplandı; takip eden beş gün içinde 7 binden fazla kişi kurşuna dizilerek toplu mezarlara gömüldü.
Yargılama süreci ve yakalanması
Eski Yugoslavya Uluslararası Ceza Mahkemesi, 24 Temmuz 1995’te Mladić hakkında soykırım, insanlığa karşı suçlar ve Saraybosna’daki sivillere yönelik keskin nişancı saldırıları nedeniyle iddianame hazırladı. 16 Kasım 1995’te suçlamalar Srebrenitsa saldırısını da kapsayacak şekilde genişletildi.
Karar üzerine mahkemeden kaçan Mladić, Sırbistan’da yıllarca gizlice yaşadı. Eski Yugoslavya Başkanı Slobodan Milošević’in desteğiyle Belgrad’da restoranlara, futbol maçlarına ve at yarışlarına katılan firari komutan, Milošević’in 2000’de iktidardan düşmesiyle risk altına girdi. 26 Mayıs 2011’de Lazarevo’da düzenlenen baskınla yakalanan Mladić, 2012’de Lahey’de yargılanmaya başladı.